Estamos cheos de @masaenfurecidas reais

Un dos polémicos chíos de @masaenfurecida

Para quen non o saiba, @masaenfurecida é un fake, unha conta de Twitter falsa dedicada a facer humor politicamente incorrecto con máis ou menos fortuna, disparando ao que se poña por diante. Onte e hoxe deulle por Galiza, os galegos.

Hai chíos enxeñosos, outros responden a tópicos ou prexuízos e outros non teñen graza ningunha. Quen queira unha compilación pode consultala nesta ligazón de @galiciaenfestas. Pero cómpre telo claro: é unha conta falsa. O seu é recoller prexuízos, ideas estabelecidas, tópicos sobre calquera tema e soltalos a xeito de chío. Aí reside a súa graza, para quen pensa que ten.

Agora ben, reitero, a conta é falsa. O humor pode telo no cu, para algúns. Pero é iso. O que non é chiste, o que é realidade son comentarios aparecidos onte en portais como Menéame ao fío da solicitude da Xunta a Google para a tradución de Android ao galego:

#4 Que lo traduzcan al gallego para que lo puedan utilizar las vacas. El gallego es un idioma creado para comunicarse con los animales inferiores como los cerdos (o cochos), vacas (con denominación de orixe) y con la gente humilde y rural que menciona #1, también conocidos como ‘parvos’.

#6 #1 Está claro que al imperio le conviene que salgan más gallegos cultos y alfabetizados como eran Franco, Fraga, o como son Rajoy, Baltar, Feijoó y Marta Sánchez.

#15 Después de que en Google buscaran en ídem que era eso del gallego y donde demonios quedaba Galicia, las risas de Mountain View se oyen desde aquí.
Ahora me pregunto yo, si en Galicia gobierna el PP ¿a que vienen estas derivas nacionalistas absurdas?

#11 El rural gallego huele a mierda de vaca húmeda.Es una peste que se te mete por la pituitaria directamente en el cerebro.
El olor a mierda de vaca embrutece y nubla al espíritu todo lo bueno y elevado. Es imposible hablar en un idioma refinado y culto,leer poesía o filosofía con mierda de vaca por todos lados impregnando tu ropa la roa de cama, la cocina, todo.
El purín es una de las causas de la brutalidad y atraso intelectual del gallego

O que non é broma, é realidade, é que en Muros (Galiza) o asesor xurídico do concello poña trabas aos veciños que se expresen en galego.

O que tampouco é broma senón realidade son os insultos, desprezos e todo tipo de prexuízos que recibiu aquel home que reclamou un impreso en galego nun hospital galego.

O que tamén é realidade é que hoxe, aquí, hai xente que considera un dato digno de salientar que os homes que asaltaron a un vello de Baltar (99% de galegofalantes) falaban galego.

Mais niso estamos: cabreados porque @masaenfurecida ten o humor no cu cando, na realidade, estamos cheos de masasenfurecidas reais.

Carta aberta ao secretario xeral de Política Lingüística

Fonte: Flickr do Bloque Nacionalista Galego

Caro Valentín:

Permíteme a confianza de tratarte de ti. Acho que o podo facer porque hai ben tempo que teño o pracer de coñecerte persoalmente, polo que decidín escribirche esta carta. Non te apures, non vai en sobre 😉

Non sei se o sabes mais voucho dicir: pertenzo a ese 4% da  cidadanía que fala galego polo ensino. E estou orgulloso, abofé. As aulas foron o primeiro contacto que tiven con el. Meus pais, meus avós, a miña familia, a xente que me rodeaba desde que nacín até ben entrada a adolescencia era castelán falante. E segue a selo.

Non tiña nin referentes nin contexto onde escoitar e falar o galego. Aínda hoxe é ben difícil atopalos onde vivo. Aprendín a lingua nas aulas e comecei falar grazas ao que alí me ensinaron.

Podes chamarme rara avis se queres, que hai confianza. Podes meterme nese ínfimo 4% ao que fas referencia. Mais aí estou, un galegofalante máis grazas á escola. E non sobran. Dis que a normalización non depende unicamente do ensino e aí concordamos. Mais esqueces algo importante: sen ensino, non hai normalización. Ben sabes que sen sementarmos, non podemos recoller froito.

Sei que hai ámbitos importantes. Admite a miña discrepancia, pero a min, as verbenas, non me parecen urxentes, ademais de que é un tema que se leva a tratar con “urxencia” desde hai cinco anos. Si a xustiza, o deporte, a música etc. etc. etc. Mais permíteme pór en cuestión o teu traballo e o que vai desenvolver a Secretaría Xeral que dirixes. Non porque dubide de ti, porque considero que es un bo profesional, senón porque non tes as ferramentas precisas para o levar a cabo e, ademais, moitos -por non dicir todos- dos teus compañeiros con cargo e xefes non están polo labor.

Non tes cash, Valentín. Hai anos xulgabamos -ti tamén, recoñéceo- insuficientes os orzamentos da SXPL para o seu labor. Hoxe dispós de faragullas orzamentarias que sabes perfectamente que non valen para nada.

Teño pola casa un pin de Prolingua que un día me regalaches. O mesmo que, con orgullo, lucías na lapela da camisa que levabas posta. “Temos que cambiar o rumbo, porque a cousa pinta mal”, dixéchesme ao mesmo tempo que mo dabas. Eran outros tempos, cando compartiamos de cando en vez algún lugar detrás da pancarta.

Eu son dos que pensan que todo o mundo ten dereito a evolucionar na vida. Hoxe tócache xogar este papel, mais agardo volver verte detrás dunha pancarta. Serás benvido pola miña parte. Sabes -reitero- perfectamente que a situación o require.

Convídote, cando quixeres, a tomarmos un café. Xa verás como concordas con moitos dos motivos para saír á rúa.

Saúdos

PD: creme cando digo que nunca me preocupou dar “boa imaxe” e que o “parcanteirismo” é máis un dos prexuízos existente que temos que desmontar. O principal actor para desmontar os prexuízos contrarios á lingua tes que ser ti. Non os difundas, Valentín.

Compartindo esperanzas

 

Publicado orixinalmente no web da CTNL

Nun lugar privilexiado da casa, teño unha figura que gardo como un gran tesouro polo emotivo e, sobre todo, pola forza da súa lenda, unha pequena placa no pé de madeira: “A loita nobre e leal das ideas é o que asegura o progreso”. A cita non podía ser doutro que de Castelao.

Moito ten mudado a vida desde que Castelao escribiu isto no seu Sempre en Galiza, e non para ben. Cómprenos moita loita nobre e moita loita leal de ideas. E niso, moitos de nós estamos e ninguén sobra.

Con todo, calquera loita, por leal e por nobre que for, ben pode ficar en nada e mesmo conseguir o efecto contrario se non se expresar axeitadamente. É necesario, moito, o fondo, mais tamén é necesaria, e moito, a forma. Máis nun momento como actual en que están a cambiar, diante de nós, o xeito en que nos comunicamos, en que expresamos e mesmo en que vivimos.

Sen fondo, a nosa loita estaría baleira. Sen forma, a nosa loita non chegaría a ninguén ou só aos que compartimos o desexo e a esperanza na nosa empresa. Aí é onde temos que traballar: procurar novos compañeiros de viaxe, máis persoas a se unir ao noso sentimento. E teño a sensación de que non sempre estamos a ir cara á montaña e tampouco somos Mahoma para que ela veña a nós.

Cómpre chegarmos ao corazón da xente e aí non chegamos só con termos a razón da nosa parte. A verdade, por desgraza, non nos fai libres senón que, para liberar, precisa ser entendida, comprendida, intelectualizada e, sobre todo, compartida. Eis o noso obxectivo: que máis xente comparta a nosa razón. E para iso non abonda con mensaxes baleiras, nin lemas repetidos unha outra vez nin chamadas á acción. Estes perderon o seu sentido, ficaron neutralizados e se antes non o conseguiron, lograrano agora?

Para o galego precisamos moitos voares con esperanza e moitos corazóns xuntos. E aí é onde nos temos que mover.

Feminazis

Vinte e tantos ilustrísimos e 3 ilustrísimas señoras da Real Academia Española:

Quen subscribe este artigo participou na redacción dun manual de Criterios para o uso da lingua onde se recollía un apartado sobre o uso non sexista. Como non tiven abondo, redactei unha pequena guía de linguaxe non sexista para o lugar en que traballei case catro anos. Reincidín e militei nun uso non sexista da lingua. Estou, por tanto, á disposición das autoridades académicas ou das forzas e corpos de seguranza do Estado para que procedan comigo como dispuxeren.

Hei dicir na miña defensa que no primeiro dos casos fun o único home nun proxecto que incluía outras catro voces femininas, todas elas filólogas, lingüistas, expertas. Algún e mesmo algunha de vostedes chamaranas feminazis e, por tanto, comprenderán as presións que sufrín por asinar co meu nome tal ofensa. Eu, en cambio, trátoas como amigas, expertas e mestras. Síndrome de Estocolmo, en definitiva.

No segundo non teño escusa: foi un proxecto que levei por propia iniciativa para incluír no Plan de igualdade de oportunidades do Concello de Cerceda. Ninguén mo comentou: saíu desta miña cabeza que talvez está condenada, como a miña alma, ao inferno logo de rodar palestra abaixo tras o paso pola guillotina. Por feble, por ceder ás presións dun contorno totalmente irrespirábel que nos leva aos débiles mentais, coma eu, á caer na tentación de nos render ao feminazismo.

Mais como saben, todo está orquestrado para que sexa así. Mesmo a realidade está disimulada para que aparente o que non é. Desde esas estatísticas que falan de que as mulleres cobran até un 23% menos por realizaren o mesmo traballo (nin semellante, nin menor: o mesmo), nin daquelas que salientan a feminización da pobreza, mesmo nos países desenvolvidos (e xa non digamos nos países do terceiro mundo); nin aqueloutras que demostran a cativa presenza de mulleres nos cargos directivos das empresas. E sobre todo, aquilo que se di que o uso da lingua é machista. Todo mentira: as vítimas son, na realidade, verdugos.

Concordo tamén con vostedes cando salientan que están para recoller os usos existentes na sociedade e que, ao non se reflectir a linguaxe non sexista nesta, as guías que censuran deben servir como combustíbel nas innúmeras cachelas que se deberán prender nas prazas maiores das vilas de toda a xeografía patria. É boa verdade: como o uso de yeans, cederróm, cedé, güisqui, totalmente naturais nas persoas que xuntan letras en castelán. Igual que o uso oral da terminación -ado dos participios dos verbos da primeira conxugación.

Vaian os parágrafos anteriores como descargo da miña conduta imperdoábel. Con todo, se me permiten e se non serve para aumentar a miña condena penal (ou a forca), existen algúns matices, que non oposición firme, que me gustaría facerlles, dispensando. Perdóenme, máis unha vez, pola ousadía.

A lingua non é inmutábel. As linguas están vivas, adáptanse, mudan. Talvez demoran máis que a sociedade, talvez van un paso por detrás. E pur si muove. E aínda máis, a lingua podemos mudala entre todos e de feito mudámola. Hoxe hai avogadas, doutoras, xuízas e mesmo médicas. Con normalidade e con uso real. Unha ousadía só hai uns anos que hoxe é realidade.

As elites tamén saben como mudala e abofé que o fixeron ao longo da historia e que mesmo o fan hoxe en día. Tradicionalmente había cociñeiras, mais hoxe a alta cociña está chea de chefs. Os homes que actuaban como secretarias de toda a vida pasaron a ser auxiliares administrativos. Os modistos internacionais, homes moitos, puxeron un o a unha palabra e ninguén convulsionou posuído por un anxo caído. E non falemos de cambios máis sutís que hoxe abondan e sobre os que vostedes, vinte e tantos señores e tres señoras, non perden o tempo en redactar informes.

O uso da lingua é machista. Foron séculos de dominación masculina que procede xa desde o latín de que deriva a lingua que defenden. A sociedade segue a ser machista, menos que hai 30, 40, 50 anos, un século ou 5, mais segue a ser machista. Como sociedade temos dúas opcións: sentármonos a gozar do espectáculo ou, pola contra, sermos axentes activos contra ela. Para vostedes talvez o espectáculo sexa gorentoso. Para min, reprobábel. E é lícito que, como persoa, actúe e, como membro da sociedade, intente mudala, modificala, mellorala en definitiva. Seguirei a empregar persoas no canto de homes, seguirei a empregar dobretes e seguirei a empregar xenéricos, seguirei a feminizar profesións sempre que for posíbel, e acho que a xente seguirá a entenderme. É a miña pequena achega a iso que algúns chaman igualdade.

Teñan consideración deste pecador. A miña alma xa está condenada, polo que lles pido misericordia e que me deixen caer outra vez na tentación de empregar esa linguaxe desprezábel.

PD: a respecto de feminazis, vese que vostedes teñen intelixencia abonda. É unha reductio ad hitlerum ben argallada e que callou en parte da sociedade. Un neoloxismo que demostra que, cando queremos, facemos lingua, modificamos e cambiamos. Mesmo até os significados e as palabras máis horrendos.

Aquí non pasa nada

Hoxe lembreime de dúas imaxes. Busqueinas polo computador e alí estaban. As dúas están tiradas de manuais de comportamentos de dúas empresas diferentes. Algo así como a nova educación cívica mais interpretada para o ámbito empresarial. Iso que nalgúns sitios lle “recomendan” ao seu persoal sobre o que debe facer para ser un bo traballador, para manter, en definitiva, o posto de traballo.

Mais neste caso, o que en moitos lugares son conversas persoais e cuxas palabras leva o vento, a constancia fica por escrito. Dúas empresas diferentes, o Pazo de Vilaboa e o Hotel Louxo da illa da Toxa, mais a mesma orde de obrigado cumprimento: non fale en galego, que cómpre aparentar finura engado eu.

As imaxes son vellas. Con todo, son descoñecidas fóra do ámbito prolingueiro ou filogalego. Non abriron portadas de xornais; os opinadores máis aguzados, eses palafreneiros e mesmo cabaleiros andantes a loitaren, sempre que for preciso, contra as inxustizas e a prol da liberdade, non lles dedicaron un dos seus artigos de opinión; non apareceron nos telexornais nin en ningún boletín informativo das radios. É como se non existisen.

Mentres, en Galiza vivíase en liberdade, en bilingüismo harmónico, na época Fraga, a que Feijóo volveu co novo bilingüismo cordial. Repetido, unha e outra vez, non deixa de ser mentira, mais crea unha nova realidade: en Galiza non había conflito lingüístico até hai catro anos. Tal é así que o propio secretario xeral, técnico de normalización de profesión, volveu repetir a máxima:

“Un conflito había, porque a ruptura do consenso prodúcese co decreto do bipartito”.

Como antes fixera o seu antecesor:

“cómpre cerrar canto antes un conflito lingüístico que nunca existiu a este nivel de debate”.

Algúns dirán que o ámbito empresarial é ben libre para facer e desfacer ao seu antollo. Ben o sabemos. Mais non poden despedir unha persoa por ser negra: iso sería racismo. Non poden despedir unha muller por ser muller: iso sería machismo. Non poden obrigar a un negro ser branco, nin a unha muller ser home. Para evitaren o problema, non os contratan. Mais poden obrigar a un galegofalante a falar en castelán e mesmo, para evitar o problema, non o contratan.

E aquí non pasa nada.

Plurilingüismo

Un conflito había, porque a ruptura do consenso prodúcese co decreto do bipartito. Non é Feijoo quen o rompeu (…). Ademais introduce unha terceira lingua no ensino no camiño dunha sociedade plurilingüe, que é na que nos imos mover

Valentín García, 4 de febreiro de 2012

No comezo do novo milenio, Galiza estaba on fire. O boom económico-especulativo estaba a mudar a nosa sociedade: a tradicional terra de emigrantes recibía xentes vidas doutras latitudes. O “Este vaise y aquel vaise E todos, todos se van” xa era unha lembranza nos libros do bacharelato pois a realidade semellaba (que non era) outra: recibiamos a chegada de persoas de diferentes partes do mundo que nos enriquecían coas súas culturas e, sobre todo, coas súas linguas.

Ben é verdade que esta nova e rica realidade foi moi diferente e en menor medida que noutras latitudes europeas, mais si comezou a ser evidente. Non era raro acharmos nas cidades e nas vilas persoas a falaren no seu idioma. Había un novo patrimonio, unha grande diversidade que era evidente e que podiamos aproveitar. Tal vez por iso, importamos o discurso do plurilingüismo como máis un argumento para a defensa da lingua, un discurso que se puxo en marcha en Catalunya e que daba os seus resultados.

No país foron moitas as iniciativas que se tentaron levar a cabo neses anos. A Universidade da Coruña desenvolveu unha pequena campaña co estudantado Erasmus alá polo 2006. Diferentes asociacións e organizacións comezaron a desenvolver un plan de voluntariado lingüístico, financiado pola Xunta de Galicia e, a finais de 2008 apareceu a campaña As linguas no sistema educativo. Quen sabe galego sabe máis, unha campaña que tentou levar a cabo o que a Xunta bipartita non se atreveu a facer no momento: defender o decreto que ela aprobou, con base nunha realidade plurilingüe.

Houbo, por tanto, un tempo en que todos andabamos namorados do plurilingüismo. Mais, que che pasou, plurilingüismo? Antes molabas!

E o que pasou é evidente: o significado de plurilingüismo mudou. Hoxe é falarmos del e traermos á cabeza a nova lexislación que a “Pax feijoniana” impuxo a golpe de novo decreto para o ensino. Agora xa non é o respecto á multiculturalidade e ás diferentes linguas: é a equiparación do inglés ao galego no noso sistema educativo, é un retroceso lexislativo nunca visto, é…

A dereita soubo redefinir un concepto e impor o seu significado na sociedade. E non só pasou co plurilingüismo. Hai uns anos describiamos a situación sociolingüística negando un principio: as sociedades e as persoas bilingües non existen, só existen sociedades e persoas diglósicas. Esta aseveración hoxe está pasada de moda. Moitos de nós defendiamos a procura dun monolingüismo social en galego, mentres agora camiñamos cara ao bilingüismo restitutivo cando hai anos negabamos a existencia real dese bilingüismo.

Calquera persoa que hoxe lese un libro do antigo BUP non entendería a que se referían con iso do conflito lingüístico: o conflito comezou na Xunta bipartita, como defende o novo secretario xeral de Política Lingüística. Non é confusión: Valentín leu os mesmos libros ca min cando estudou a carreira e memorizou as mesmas teorías que eu aprendín. Con todo, 500 anos de doma e castración borrados en só uns meses.

Bilingüismo, plurilingüismo, conflito lingüístico. Só tres mostras dun vocabulario que nos roubaron, dun léxico que era noso e que hoxe nos soa estraño.

A memoria da lingua

Neste (vello?) documental, asistimos a vinte entrevistas a persoas de diferentes idades e condicións sociais que nos aproximan á memoria histórica da lingua galega. Porque cada un de nós ten moito que contar e porque non podemos deixar que a memoria esmoreza.

Ben podería ser un primeiro paso dun proxecto colectivo que recolla a nosa historia común.

A memoria da lingua, publicado por as candongas do quirombo en Vimeo.

Historias

Imaxe

Antón leva un ano desempregado, o mesmo tempo que desde que rematou a carreira. Cando ten oportunidade, blasfema sobre a crise. De rematar antes, talvez hoxe sería diferente. Tirou con proveito os estudos: non foi o mellor, mais o seu expediente é brillante. Neste ano, aínda está a agardar a chamada do servizo de emprego para lle ofrecer algo que se adapte aos seus estudos. Percorreu todas e cada unha das empresas que podían precisar alguén coma el. Deixoulles o seu currículo. Un tempo despois, volveu deixarlles o currículo. Así até catro veces. Cando rematou as expectativas de contratación, redactou un outro, onde relacionaba os pequenos choios que tivo mentres estudaba e comezou a abrir o abano de posibilidades. Desta vez, o currículo redactouno en castelán: talvez para aparentar neutro, convenceuse.

María leva anos a traballar nunha empresa de atención telefónica. Para ela, isto da crise é un invento: sempre a sufriu. Cando os mileuristas eran unha rémora social, ela soñaba con un soldo semellante. Con todo, comezou a narcotizarse cando vía que a empresa “deslocalizaba” as súas sedes. Cando menos, ela resiste. O seu traballo consiste en atender chamadas de todo o Estado: “Buenos días. Le atiende María Vázquez. En que puedo ayudarle”, repite unha e outra vez. Dá igual que vexa que a chamada vén do edificio do lado. Dá igual que sexa seu irmán: ten de repetir esa frase e ten que continuar a atención en castelán.

Sonia tamén está ao outro lado do teléfono. Encárgase de vender os produtos dunha editorial: chamadas a bibliotecas, asociacións, administracións e persoeiros. Nun momento pode falar con Allariz e aos cinco minutos co Centro Galego de Bos Aires. O traballo non é grande cousa mais permítelle manter os seus fillos. Cando se incorporou ao seu posto, non preguntou nada: actuou como actuaban os compañeiros. Ninguén lle dixo o contrario até que un día se soltou. A ousadía mereceu un á parte co seu xefe: emprega sempre o castelán.

O que máis lle doe a Sonia son os fillos: unha fedella que soña con bailar e con tocar o piano e un pequerrecho creativo que tenta pasar sempre desapercibido. Houbo un tempo en que os avós se encargaban do seu coidado diario até que comezou a hora de os escolarizar. Coa nena un día chegou ao acordo: mamá, voy a hablar como los demás niños. O pequeno simplemente foi desaprendendo todo o que mamou.

Paulo ten tamén descendencia: un cativo rebuldeiro que desde que deu a súa primeira palabra non parou. Son os avós quen se encargan do neno cando el está no traballo. Gusta de pasar o tempo con el, falarlle, xogar e aprendeulle o pouco que sabe. Un día baixou ao parque co cativo: o neno encántalle o pouco verde que hai na cidade. Mentres o cativo estaba na herba, Paulo meditaba cousas do traballo sentado nun banco, sempre cun ollo atento. Un rapaz achegouse a Uxío e marchou ás presas. Ao minuto regresou con outro. “Mira, este es el niño que habla gallego” espetoulle.

Xosé foi sempre dos que pedían con leite: “Podes poñerme un café con leite?”. “Con leche?”, retrucaban ao outro lado da barra. “Si, con leite”. Vivía nunha desas vilas onde se trasladou a nai cando comezou un novo proxecto. Chegou con 14 anos. Aos tres días no instituto de barrio en que deu en sentarse, o compañeiro de mesa preguntoulle: “Hablas siempre en gallego? Siempre, siempre?” Si, respondeu molesto, e aí quedou. Sempre. Fíxose forte cando achou o seu grupo: catro rapaces en circunstancias semellantes. As conversas de café indignábnao até que comezou a pasar. El seguiu cos seus con leites. Agora é el dos que retruca, sobre todo cando está o xefe a comprobar como vai o negocio. Nos días en que atende o bar só, a cousa cambia, sobre todo coa clientela fixa.

Todas estas son historias reais, historias que de algún ou doutro xeito vivimos todas e cada unha das persoas que falamos galego porque si, porque nos peta e nos dá a gana. Cada día temos algún relato que contar. Desde o día que somos conscientes de que empregamos unha lingua que se fala por molestar, todos podemos ir construíndo a nosa linguobiografía chea de anécdotas como os “conleites” ou de capítulos enteiros de discriminación. Nós temos as historias. Os nosos pais e nais viviron outras, e que dicirmos dos avós. Nós temos as historias e outros contan “as súas”.

Talvez sería hora de difundírmolas: non é hora de crearmos un Espazo da Memoria Lingüística do país?

Neorrealidade

O emprego sistemático de novas palabras pode ser considerado banal. Ou polo menos é así como queren que o xulguemos: “o importante non é a terminoloxía”, dicía Ana Pastor. Mais a reiteración acaba por crear a súa propia realidade, unha realidade distinta, unha neorrealidade. E non só iso: adaptámonos á nova realidade e a nosa resposta perante ela é tamén diferente.

Hai anos era frecuente (e aínda hoxe!) acharmos nos medios escritos frases como “crime pasional” cuxo significado nos remitía ao ámbito privado e illado: un home mata unha muller. A frase descontextualizaba un problema social e ligábao ao amor, aos celos e á vida en parella. Por fortuna, a sociedade converteu a violencia de xénero nun problema central para combater, nunha lacra que nos implica a todos e a todas. De aí que hoxe falemos de “violencia de xénero” e “asasinatos machistas”, dúas denominacións que nos implican a todos e a todas e que remiten a algo máis que un problema de parella: o patriarcado e a tradicional dominación machista.

Mais a lingua tamén se deforma para modificar a peor a nosa percepción da realidade. A guerra contra o terror foi unha desas frases que escoitamos, lemos e repetimos centos de veces desde o atentado contra as Torres Xemelgas. A súa elección non foi casual: Iraq e Afganistán son dous países afastados da xeografía mental do cidadán medio norteamericano, e Sadam e mais Osama Ben Landen foran aliados dos Estados Unidos. En cambio, o terror, cuxa mostra foran os atentados terreo americano, estaba presente. Todos queremos un mundo, un país, unhas rúas sen medo, sen terror. Todos defendemos aquelas persoas que actúan contra o terror. Deste xeito, a guerra contra o terror é xusta porque defende unha causa nobre: non repetirmos as imaxes de edificios a caeren, non repetirmos os centos de persoas mortas.

A resposta de quen oe, le e repite a expresión, por tanto, é diferente: non é o mesmo unha guerra contra Ben Laden que unha guerra contra o terror. É posíbel que o acto sexa o mesmo, mais co seu uso, coa súa extensión e coa aceptación a nosa resposta é diferente. Nun caso poderemos debatela; noutro quen pode estar en contra de atacar o medo, o terror, de erradicalo das nosas rúas? Como defendermos a nosa oposición?

Anxo Lorenzo e Núñez Feijoo procuraron sempre crear na sociedade galega esa resposta. Europa é plurilingüe: quen sabe galego sabe máis foi unha campaña que lanzaron diferentes organizacións antes da chegada dos populares a San Caetáno e non é casual que a imposición do novo decreto leve tal denominación. Nese mesmo decreto, os Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística perderon polo camiño unha palabra e no país os Servizos de Normalización Lingüísticos xa non reciben subvención con este nome.

Lector ou lectora que chegaches até aquí: fagamos un exercicio, sen trampas. Non busques nun dicionario en liña (que non hai), nin na Wikipedia (que non aparece) nin en Google. Pensa 5 segundos e defíneme dinamización, a secas, sen acompañamento. Aí terás a resposta a este artigo.

Perversión de palabras

Estase a difundir a idea de que o modelo lingüístico de coexistencia entre galego e castelán está sendo substituído por un de imposición do galego, sendo o goberno da Xunta de Galicia o responsable dese cambio.

Anxo Lorenzo Suárez. 15/08/2008

Onte comentabamos a teoría da imposición do galego en Galiza por un escritor en lingua galega. Anxo Lorenzo Suárez, na súa etapa de profesor e investigador universitario, alertaba sobre a perigosidade da extensión da idea no país. Porén, xa polo ano 2000 circulaba a idea nos grandes representantes galegos da liberdade.

Calquera persoa cuns mínimos coñecementos de sociolingüística ou de filoloxía sabe cal é a verdadeira realidade. Mais un tendeiro, unha doutora, un escolante, unha condutora de autobuses ou a súa veciña do quinto teñen eses mínimos coñecementos de sociolingüística? E de historia da lingua?

Nada é casual: cambiar o verdadeiro significado das palabras configura novas realidades. Unha mentira repetida mil veces non deixa de ser unha mentira, non se converte en verdade, como defendía aquel simpático personaxe, mais si configura unha nova realidade. É o que algúns chaman perversión de palabras.

Palabras pervertidas, palabras violentadas, palabras forzadas ou palabras prostituídas. En definitiva, palabras forzadas a cumprir un novo papel, un novo rol: crear un novo mundo. Todos temos unha boa relación delas: os demócratas eran outros no franquismo e non só os que se opuñan ao terrorismo, a liberdade non era só a vontade de conducir bébedo e os dereitos ían alén de fumar nos bares.

Na lingua, no país, temos boa mostra: o bilingüismo, o plurilingüismo, a imposición, a liberdade de elección, o dereito a falar unha lingua e a discriminación lingüística. Todas elas son expresións que agora están do outro bando, téñenas no seu poder, cumprindo a súa función: criar a súa realidade.

Porque neste país hai pouca xente que sabe o das follas voandeiras mais moitas afirman ter na súa posesión libros con tres ao caldeiro. Porque pouca xente sabe que é bilingüismo, que é a substitución, que é imposición mais todas saberían manter unha conversa sociolingüística, sexa nunha tenda exclusiva na rúa Príncipe ou en Juán Florez, sexa na Gandarouta, en San Clodio ou no Vilar de Abaixo.

E nesas conversas, queirámolo ou non, empréganse as palabras co seu significado deformado, coa nova realidade.